Kandida infekcija simptomi, uzroci i liječenje

Ažurirano: Oktobar 2025

Gljivice koje pripadaju grupi kvasnica nazivaju se kandida (candida) i nalaze se u malom broju na našoj koži i sluzokoži. Te gljivice su u ravnoteži sa bakterijama ljudskog organizma. Kada se taj balans iz nekog razloga naruši, povećava se kiselost organizma, te se stvara pogodno tlo za razmnožavanje gljivica. Pad imuniteta takođe pogoduje prekomernom razvoju gljivica i tada nastaju uslovi za razvoj kandide. Kandidijaza je bolest koju izaziva kandida.

Kako se prenosi kandida?

Kandidijaza je u skoro svim slučajevima posledica autoinfekcije. To znači da se bolest najčešće razvija usled prekomernog razmnožavanja gljivica koje se već nalaze u organizmu.

Ipak, postoje faktori koji doprinose ubrzanom razvoju kandidijaze:

Previše ugljenih hidrata i rafinisanih šećera
Previše alkohola
Oralna kontracepcija
Stres
Dugoročno uzimanje antibiotika
Pad imuniteta

Neregulisana šećerna bolest

U današnje vrijeme, upotreba industrijskih slatkiša i svakodnevno konzumiranje brze hrane, ostavlja velike posledice na tijelo. Rezultat modernog načina života je činjenica da je sve više gojazne djece i da se sve mlađim osobama dijagnostikuju autoimuna stanja. Jedna od preventivnih mjera za razvoj "bolesti modernog života" jeste umerena i izbalansirana ishrana.

Šta je kandida u stolici i kako se liječi?

Kada gljivica po imenu candida albicans, koja je inače dio normalne crevne flore, počne preterano da buja u gastrointestinalnom traktu (u crijevima) onda govorimo o pojavi kandide u stolici - kandidijazi.

Kandida u crijevima zdrave osobe živi zajedno sa drugim mikroorganizmima u mirnoj koegzistenciji - ravnoteži. Svaki od tih mikroorganizama ima posebnu ulogu, korisnu po čoveka. Kandida učestvuje u procesu razgradnje hrane i apsorpciji nekih sastojaka. Do poremećaja te ravnoteže dolazi iz više razloga: prilikom uzimanja antibiotika tokom dužeg vremenskog perioda, usled pada imuniteta organizma, loše ishrane, hormonalnog disbalansa, šećerne holesti, liječenja kortikosteroidima kao i prisustva nekih endokrinih bolesti.

Simptomi kandide u stolici:

Nadimanje stomaka, pojačani gasovi, bolovi i grčevi u stomaku.
Osjećaj muke i kiselina u želucu - gorušica.
Učestale kašaste i prolivaste stolice, ponekad čak i penušave.
Ponekad zatvor ili naizmenično sa prolivom.
Svrab anusa, analne fisure, hemoroidi.
Bijele naslage na jeziku.
Prisustvo sluzi ili krvi u stolici ili rektalno krvarenje.
Često oboleli gubi na telesnoj težini.
Pojava pojačane želje za uzimanjem slatkiša.

Osim gore navedenih gastrointestinalnih simptoma, infekcija kandidom se može ispoljiti i u vidu drugih zdravstvenih problema kao što su: hroničan zamor, iscrpljenost, groznica. Uzrok malaksalosti moze biti i konsekutivni nedostatak vitamina grupe B, vitamina D, magnezijuma kao i esencijalnih aminokisekina, a sve to kao posledica uništavanja normalne bakterijske flore koja ima udela u produkciji navedeninih supstanci.

Zatim, bolovi u mišićima, nervoza, migrena, loša koncentracija, zaboravnost, česte promjene raspoloženja pa čak i depresivne epizode. Moze se takođe javiti sklonost ka alergijama, dermazitisima i ekcemima.

Pre pristupanja lečenju kandide u stolici, veoma je vazno istaći sljedeće: liječenje kandide u crijevima nikako ne treba sprovoditi po ličnom nahođenju već je neophodno obratiti se ljekaru. Prvo treba sprovesti adekvatnu dijagnostiku, jer prisustvo kandide ne znači da nemate i drugih problema sa crijevima, zatim, da bi se utvrdio uzrok pojave kandide (dijabetes, bolesti koje dovode do smanjenja imuniteta, npr. infekcija HIV-om), da bi se isključilo postojanje bolesti koje nastaju kao posledica infekcije kandidom i na kraju da bi dobili što adekvatniju terpiju u skladu sa vasim celokupnim zdravstvenim stanjem.

Kandida u ustima (oralna kandidijaza)

Gljiva Candida albicans normalno se nalazi u ustima i grlu kao dio mikroflore koja prirodno živi u ljudskom organizmu. Kada dođe do narušavanja ravnoteže između "dobrih" i "loših" bakterija, kandida može početi da se prekomerno razmnožava, što dovodi do pojave simptoma bolesti.

Prisustvo patoloških količina kandide u grlu uvek je povezano sa njenim prisustvom u usnoj šupljini, i tada govorimo o orofaringealnoj kandidijazi. Ovo stanje treba shvatiti vrlo ozbiljno, jer često može biti prateći simptom neke hronične bolesti. Na primer, kod osoba obolelih od AIDS-a, u 90% slučajeva prisutna je kandidijaza usta i grla. Ukoliko nije povezano sa hroničnom bolešću, ovo stanje se relativno lako liječi, ali ako se ne tretira na vrijeme, može dovesti do brojnih komplikacija.

Vaginalna kandidijaza

Simptomatologija vaginalne kandidijaze je sljedeća:

intenzivan svrab u predelu vulve i vagine, obično se gljivice prošire i na spoljne genitalije pa se radi o vulvovaginitisu.
koža vulve je crvena, iritirana, ponekad sa belim tačkastim naslagama.
vaginalni sekret je gust, beličast, liči na gromuljice sira, neprijatnog je mirisa.
postoje bolovi prilikom seksualnog odnosa, a ponekad peckanje i bolovi pri mokrenju.
pojačana je želja za konzumiranjem slatkiša.
ukoliko vaginalna kandidijaza duže traje može se javiti umor, bezvoljnist, promjene raspoloženja, ponekad razdražljivost, teškoće u koncentraciji - ovo su sve posledice toksičnih efekata kandide na organizam.
postoji mogućnost da kandidijaza zahvati i grlić materice i da se proširi na jajovode, što može kasnije biti uzrok vanmaterične trudnoće.

Kako izgleda kandida na koži i koji simptomi je prate?

Gljivične infekcije kože mogu biti uzrokovane raznim vrstama gljivica. Kandidijazne promjene se nalaze uglavnom na onom području kože koje je toplo i vlažno, a pogotovo ako je još i izloženo trenju. Takva područja su: predio ispod dojki, koža u pazušnoj jami, preponski predio - pogotovo kod muškaraca, ispod pupka kod gojaznih osoba - viseći stomak, interglutealni predio - uzdužni pregib kože između sedalne muskulature, predio oko anusa.

Kandidijaza se javlja na onim mjestima na koži koja su vlažna, topla i uz to i ledirana (oštećena). Obično su površine zahvaćene kandidom crvene boje, svrbe, po ivicama se ljušte, a ponekad kada je infekcija u zamahu mogu se javiti i prskotine kože. Može često da se javi osip kože, sa sitnim mehurićima.

Kod novorođenčadi i beba ove gljivične promjene se najčešce viđaju u regiji koju pokrivaju pelene, zatim u pregibima na vratu, i to uglavnom u vidu osipa i svraba.

Ukoliko su se promjene javile na mjestima gde dolazi do trenja kože onda se ta vrsta kandidijaze naziva Candidiasis intertriginosa. Ako zahvata kožu vulve - ženski spoljni polni organ i ulaz u vaginu, a kod muškaraca glavic uda i kožicu oko njega (o čemu je već bilo riječi), tada govorimo o genitalnoj kandidijazi - Candidiasis genitalis.

Paronychia je oboljenje tkiva oko nokta, najčešće izazvano kandidom kod osoba koje duže vrijeme drže ruke u vodi, kao na primer prilikom dugotrajnog ručnog pranja sudova. Meso oko nokta je crveno, otečeno, osjetljivo na pritisak, a ponekad postoji i osjećaj "kljucanja" što je znak sekundarne infekcije, to jest superbakterijske infekcije.

Onychia je gljivično oboljenje samog nokta - nokatne ploče. Nokat zadebljava, mijenja boju u sivo braonkastu i odvaja se od ležišta. Veoma je uporno oboljenje i teže se liječi.

Gljivično oboljenje kože stopala, takozvano "atletsko stopalo" izaziva uglavnom gljivica po imenu tinea pedis, međutim često se nadovezuje i infekcija kandidom. Javlja se najčešće između prstiju, a može i na tabanima i bočnim stranama stopala. Obično je koža između prstiju stopala beličasta, kao skuvana, u početku se javlja svrab, osjećaj pečenja i žarenja, zatim koža puca, a te prskotine su bolne. Pojavljuju se sitni plikovi na stopalima, crvenilo, koža se ljušti, pogotovo na bočnim stranama, pete su suve, ispucale, glivice zahvataju i nokte, širi se neprijatan miris. Gljivično oboljenje stopala - atletsko stopalo, dobija se u toplom i vlažnom okruženju, na primer u svlačionicama bazena, javnim kupatilima, usled dugotrajnog nošenja patika, pogotovo u sintetičkim čarapama.

Kako izgleda kandida na koži?

Kandida na koži se obično javlja u vidu crvenila, svraba, sitnih plikova ili perutanja. Kod mnogih osoba izgleda slično kao ekcem, pa se često pogrešno dijagnostikuje. Najčešće se pojavljuje na pregibima, ispod dojki, u preponama i između prstiju.

Koja je najbolja krema za kandidu na koži?

Za terapiju se najčešće koriste antimikotične kreme koje uništavaju gljivice. Najpoznatije su kreme koje sadrže klotrimazol, mikonazol ili ketokonazol. Pravilna krema za kandidu na koži zavisi od jačine infekcije i preporuke ljekara.

Kanesten krema - da li se koristi za kandidu na koži?

Da, Kanesten krema sadrži klotrimazol i često se koristi za gljivične infekcije na koži. Efikasna je kod blažih infekcija, ali ako promjene ne nestanu u roku od nekoliko dana, potrebno je obratiti se dermatologu radi jače terapije.

Kako izgleda kandida na koži testisa kod muškaraca?

Kandida na koži testisa kod muškaraca najčešće se manifestuje kao crvenilo, svrab i sitne ranice u predelu prepona i genitalne regije. Infekcija se može proširiti ako se ne liječi, pa je važno potražiti adekvatan tretman.

Da li rastvor joda pomaže protiv kandide na koži?

Rastvor joda može delovati antiseptički i sprečiti razvoj bakterija, ali nije primarni lijek za kandidu na koži. Njegova upotreba može ublažiti simptome, ali se preporučuje kombinacija sa antimikotičnim kremama za potpunu terapiju.

Može li vaginalna kandida izazvati promjene na koži?

Da, vaginalna kandida može biti praćena osipom, crvenilom ili iritacijom na koži u predelu prepona. Kod nekih žena može doći i do razvoja folikulitisa na koži, što znači upalu folikula dlake izazvanu gljivicama i bakterijama.

Simptomi infekcije kandidom

Kandidijaza se javlja:

U usnuj duplji
U genitalnoj regiji
U crijevima
Na koži

Simptomi zavise od regije u kojoj se kandidijaza javlja.

Simptomi mogu uključivati:

Nadutost, konstipaciju i dijareju
Slabu memoriju i nedostatak koncentracije
Ekceme, psorijaza ili osip
Promjene raspoloženja, od anksioznosti do depresije
Vaginalne i urinarne infekcije
Nekontrolisanu želju za šećerom i ugljenim hidratima

kandida1

S obzirom na to da kandida ispušta neurotoksine u krvotok, ovo oboljenje može da uzrokuje glavobolju, neobjašnjiv umor i gubitak koncentracije i pažnje.

Kod gljivične infekcije u usnoj duplji javljau se bijele naslage na jeziku, desnima, nepcu, krajnicima i ždrelu. Naslage mogu da izazivaju bol, suvoću i peckanje i stvaraju zadah.

Kada zahvati uglove usana, dolazi do pucanja pucanje sluzokože. Ako se infekcija iz usta prenese u jednjak, može doći do otežanog gutanja.

Genitalna kandidijaza je veoma česta među ženskom populacijom. U slučaju takvog oboljenja, mogući su pojačan sekret, svrab i peckanje.

Pažnju bi trebalo obratiti na materijal od kojeg je sačinjen donji veš, budući da neadekvatan materijal može povećati šansu za nastanak kandidijaze. Takođe, preterano korišćenje pena i antibakterijskih sapuna doprinosi rušenju balansa regije.

Tokom trudnoće, javlja se kiselost vaginalne sredine i upravo to dovodi do disbalansa. Ukoliko se stanje blagovremeno ne tretira, može doći do komplikacija po zdravlje bebe i do problema sa zarastanjem rane posle porođaja. Kod muškaraca, infekcija genitalne regije kandidom uglavnom prolazi asimptomatski. Na penisu mogu se pojaviti bijele naslage ili crvenilo, uz razvoj svraba, peckanja i neprijatnog mirisa.

Prilikom seksualnog odnosa sa ženom koja ima vaginalnu, oralnu ili analnu kandidijazu, muškarac može da razvije neke od simptoma, iako se ovo infekcija ne smatra polno prenosivom bolešću.

Kandida se nalazi u malom broju u crijevima i ima važnu ulogu u procesu varenja i apsorpcije hrane. Ali, ako kandida u crijevima počne naglo da se umnožava, oštećuje crevnu sluzokožu i može da dovede do proliva ili zatvora, mučnine, naduvenosti, grčeva i gasova.

Ukoliko kandida zahvati kožu, uzrokuje svrab, neprijatan miris i osip. Pogodna mjesta su oni dijelovi tijela koji su topli i vlažni, kao na primer, pazuh i prepone.

Liječenje kandide

Liječenje započinjemo posebnim režimom ishrane u cilju sprečavanja prekomernog rasta kandide. Prvi korak je smanjiti unos ugljenih hidrata. Počinje se tako što se eliminisu koncentrovani ugljeni hidrsti to jest šećer u svim njegovim oblicima – kao što su slatkiši, deserti, zaslađeni voćni sokovi, zatim alkohol, takođe ne koristiti belo brašno i proizvodi od belog brašna - razna peciva. U isto vrijeme, treba smanjiti i konzumiranje složenijih ugljenih hidrata, kao što su žitarice, pasulj, voće, hljeb, paste i krompir. Ovo će pomoći da se spreči rast kandide i na kraju će uzrokovati da ona nestane. Takođe, u početku liječenja ne treba da uzimate ni previše fermentisanih namirnica - kiseli kupus, tursiju.

Strogu dijetu treba sprovoditi 10 do 14 dana, maksimum 4 nedjelje, tj. dok traje medikamentozno liječenje kandide. Iako je veoma važan faktor u procesu liječenja, dijeta sama po sebi ne dovodi do izlečenja, pa ukoliko se duže sprovodi, usled nedostatka nutritijenata, može da dodatno oslabi odbrambene snage organizma.

Nakon 2 do 4 nedjelje inicijalne dijete povećati unos vlaknastih materija u vidu ovsenih i ječmenih pahuljica sa dodatkom lanenog ili čia sjemena. Odlična je heljdina kaša, zatim kinoa, kao i obarene klice od svih gore pomenutih žitarica. Uglavnom treba koristiti proizvode od integralnih žitarica, semenke suncokreta i bundeve. Od mesa uzimati nemasno meso, junetina, ćuretina, riba, tunjevina. Tečnosti treba piti u dovoljnoj količini. Od povrća, u probiotsku hranu spadaju artičoka, špargla, beli i crni luk, zelena salata, blitva, praziluk, brokoli, raštan, bundeva, cvekla, kelj, đumbir, celer. Blitva i zelena salata sadrže folnu kiselinu koja je korisna u lečenju kandide. Povrće je bitno zbog sadržaja biljnih vlakana koja pospesuju rast korisnih bakterija, treba ga pripremati na pari. Od mahunarki se preporučuju pasulj, grašak, soja. Voće, samo ono koje ne sadrži mnogo šećera. Koristiti maslinovo, laneno i kokosovo ulje.

Osnovni cilj navedene probiotske ishrane je smanjiti upalno stanje u crijevima, obnoviti raskinute intestinalne intercelularne veze i uspostaviti normalnu aktivnost crevne mikrobiote kroz sprečavanje proliferacije patogenih mikroorganizama.

Ne treba jesti hranu bogata industrijskim prerađevinama u svim oblicima - razne grickalice, suhomesnati proizvodi koji podrazumevaju dodatak mnogih aditiva, konzervisana hrana.

SManjiti upotrebu mlečnih proizvoda pogotovo onih koji nisu iz organske proizvodnje, kao i fermentisani sirevi. Gazirani i zašećereni napici su strogo zabranjeni. Uzimanje veće količine alkohola, kao i kafe takođe su uzrok kandidijaze crijeva.

Koji je najbolji lijek protiv kandide?

Dijetu je neophodno kombinovati sa primenom lijekova, takozvanih fungicida, to jest antimikotika, uz istovremeno uzimanje probiotskih preparata. Obavezna je konsultacija ljekara. Antimikotike nikako ne uzimati na svoju ruku!

Nystatin, oko mjesec dana, clotrimizol, amphotericin B, fluconazol do 14 dana. Većina oralnih antimikotika nisu nimalo bezazleni lijekovi. Mogu da ugroze jetru, zbog toga je pre uzimanja antimikotika potrebno proveriti jetrene funkcije. Obavezno uzimati i probiotike i to one koji sadrže Saccharomyces boulardi.

kandida lijekovi

Kandida ishrana

U slučaju gljivične infekcije kandidom preporuka je da se izbace iz ishrane:

Testo i peciva od belog brašna i pivski kvasac
Gazirana pića
Mlijeko
Slatkiši
Alkohol
Nikotin
Kafa

U periodu liječenja, preporučuje se konzumacija integralnog hljeba i peciva, prirodnih sokova, jogurta, kiselog mlijeka i džemova bez konzervansa. Od suplemenata se preporučuju selen i vitamin C, prirodni med i jabukovo sirće.

Detaljnije o ishrani za kandidu pročitajte u ovom tekstu: Ishrana za kandidu

FAQ

1. Šta sme da se jede kad imaš kandidu?

Kada je prisutna prekomerna infekcija kandidom, preporučuje se anti-kandida dijeta. Fokus treba da bude na namirnicama sa niskim glikemijskim indeksom:

Povrće: Sveže zeleno lisnato povrće, brokoli, karfiol, tikvice i beli luk (koji ima prirodna antifungalna svojstva).

Proteini: Jaja, riba, piletina i ćuretina.

Zdrave masti: Maslinovo ulje, kokosovo ulje i avokado.

Niskošećerno voće: Limun, limeta i povremeno bobičasto voće.

Probiotici: Jogurt sa aktivnim kulturama i kefir (bez dodatog šećera). Strogo treba izbegavati šećer, belo brašno, kvasac i alkohol.

2. Koji su najčešći simptomi infekcije kandidom?

Simptomi zavise od mjesta infekcije, ali najčešće uključuju:

Bijele naslage na jeziku i u usnoj duplji.

Pojačan sekret, svrab i peckanje (kod vaginalne kandide).

Probleme sa varenjem, nadutost i gasove.

Hronični umor i pad koncentracije.

Promjene na koži i noktima.

3. Koliko dugo traje liječenje kandide?

Vrijeme liječenja je individualno i zavisi od upornosti infekcije. Blage infekcije mogu se povući za 7 do 14 dana uz adekvatnu terapiju, dok sistemska kandida zahteva promenu režima ishrane i suplementaciju koja može trajati nekoliko mjeseci.

4. Da li se kandida prenosi polnim putem?

Iako se kandida ne svrstava u klasične polno prenosive bolesti, ona se može preneti tokom nezaštićenog seksualnog odnosa. Ako jedan partner ima simptome, često se preporučuje preventivni pregled ili liječenje oba partnera kako bi se izbegao "ping-pong" efekat reinfekcije.

5. Zašto se kandida stalno vraća?

Recidivi su česti ukoliko se ne otkloni uzrok rasta gljivice. Najčešći razlozi su prekomerna upotreba antibiotika, oslabljen imunitet, nekontrolisani dijabetes ili ishrana bogata rafinisanim šećerima koja "hrani" kandidu.

Birajte ljekara prema svojim potrebama

Ukoliko imate neki od gore navedenih simptoma, moguće je da je u pitanju infekcija kandidom. Ako ste u potrazi za stručnjakom koji će vam postaviti dijagnozu, ukucajte riječ “kandida” u prostor za pretragu na platformi Hipokratija. Dobićete uvid u relevantna iskustva drugih ljudi koji su se borili sa ovim problemom. Nakon pregleda, ostavite svoje iskustvo i na taj način pomozite drugima da brzo i lako pronađu najbolju zdravstvenu negu.

Kandida infekcija- simptomi, uzroci i liječenje